مدیرکل دفتر امور اکتشافات وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: از ابتدای سال جاری تا پایان اسفندماه، یک میلیارد و 78 میلیون تن ذخیره مهم و اساسی معدنی در سراسر کشور کشف شده است.
به گزارش ایرنا، اسدالله کشاورز روز پنجشنبه در همایش «گرامیداشت روز مهندس و معرفی ظرفیت های معدنی قم»، در قم افزود: گواهی کشف این میزان مواد معدنی از سوی وزارت صنعت صادر شده و استان ها نیز در محدوده اختیارهای خود برای کشف مواد معدنی گواهی صادر کرده اند.
وی با اشاره به آزادسازی محدوده های بلاتکلیف برای اکتشافات معدنی، اضافه کرد: 127 پهنه با مساحت 485 هزار کیلومتر مربع در 11 ماه امسال کشف شده که بخشی از عملیات اکتشافی اولیه توسط سازمان زمین شناسی انجام شده است.
وی ادامه داد: از تعداد پهنه کشف شده، 102 پهنه برای استحصال مواد به بخش خصوصی واگذار شده و 25 پهنه نیز به دلیل مخالفت سازمان محیط زیست و یا استقبال نکردن بخش خصوصی واگذار نشده است.
کشاورز گفت: فرایند شناسایی تعدادی از پهنه های واگذار شده به دلیل وسعت و شرایط جغرافیایی طولانی شده، ولی شناسایی 17 پهنه به اتمام رسیده است.
وی افزود: در این 17 پهنه، بالغ بر 300 نقطه امید بخش و محدوده ظرفیت دار مواد معدنی غنی وجود دارد که فضای اکتشاف مقدماتی و تفصیلی را در آینده طی می کند.
وی گفت: سال گذشته در مرحله نخست 17 هزار و 600 محدوده با مساحت 152 هزار کیلومتر مربع آزادسازی و اجازه اکتشاف داده شد.کشاورز اضافه کرد: 2 هزار و 500 محدوده به صورت قانونی ثبت شده و برای تعدادی دیگر نیز پروانه اکتشاف صادر خواهد شد.
وی افزود: هفته آینده نیز در مرحله آزادسازی دیگری، بیش از 6 هزار محدوده با وسعت 86 هزار کیلومتر مربع آزادسازی می شود. وي گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت اهتمام ویژه ای بر بخش معدن برای برون رفت از شرایط فعلی نفتی دارد که امروز در آن گرفتار شده ایم.
مدیرکل دفتر اکتشافات وزارت صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر بهره وری بیشتر از ذخایر معدنی کشور، افزود: هزینه واردات گچ بیشتر از هزینه ای است که صرف استخراج و بسته بندی آن در کشور می شود و متاسفانه با وجود این که متوسط عمق اکتشاف در جهان 80 متر است، در کشور 20 متر است.
وی افزود: هنوز نمی دانیم در اعماق پایین تر چه مواد معدنی و با ارزشی در کشور وجود دارد، در صورتی که مطالعات نشان می دهد تا عمق یک هزار و 100 متری مواد معدنی موجود است.
وی تاکید کرد: اگر هم اندیشی و هم فکری مناسبی داشته باشیم می توانیم در کنار حفظ منابع طبیعی و محیط زیست، بخش معدن را نیز حفظ و اشتغالزایی خوبی در کشور ایجاد کنیم. کشاورز گفت: استان قم با وجود کوچک بودن از نظر وسعت، تنوع معدنی بسیار خوبی دارد و بزرگ ترین معدن منگنز خاورمیانه، بزرگ ترین محدوده املاح، انواع سنگ های شن، ماسه و آهک در این استان وجود دارد.
وی افزود: باید همراهی بین دستگاه های اجرایی مختلف استان ایجاد تا زمینه برای کار کردن فراهم شود.67 معدن فعال با بیش از 27 تنوع معدنی از جمله سنگ آهک، سنگ گچ، مرمریت، باریت، سنگ لاشه ورقه، گرانیت، منگنز، خاک صنعتی و نمک آبی با ذخایر 900 میلیون تن و با سرمایه گذاری 20 هزار میلیارد ریال در استان قم وجود دارد؛ در معادن استان قم، 2 هزار تن به صورت مستقیم و 9 هزار تن به صورت غیرمستقیم مشغول به فعالیت هستند.
** سه درصد ذخایر مواد معدنی جهان به ارزش 770 میلیارد دلار در ایران است
معاون اکتشافات سازمان زمین شناسی کشور نیز در این همایش گفت: در حالی که سه درصد ذخایر مواد معدنی جهان با ارزش افزوده 770 میلیارد دلار در ایران است،از نظر بودجه های اکتشافی کمتر سرمایه گذاری کرده ایم.
بهروز برنا افزود: با وجود این که بخش معدن در کشور ظرفیت های بسیاری دارد و می تواند در آینده اقتصاد کشور نقش آفرینی جدی داشته باشد، در 20 سال گذشته فقط یک میلیارد دلار در بخش معدن سرمایه گذاری شده است.
وی اضافه کرد: هرچه در بخش معدن تاکید کنیم به طور قطع در رونق اقتصادی نقش به سزایی خواهد داشت.وی با بیان این که 2 کمربند معدنی در دنیا وجود دارد که جغرافیای کشورها با این کمربندها عجین شده است، گفت: یکی از این کمربندها که آلپ هیمالیا نام دارد از غربی ترین بخش اروپا به سمت شرقی ترین بخش آسیا کشیده شده و 15 درصد ذخایر معدنی دنیا را دارد.
برنا افزود: 12.5 درصد از این کمربند از کشور ایران عبور کرده و در غنای معدن کاری و تمرکز ذخایر نقش موثری دارد. وی اضافه کرد: ایران حداقل 9 پهنه معدن از جمله معدن مس و طلای ارومیه، معدن مس سرچشمه، معدن خاک سرخ هرمز و معدن آهن گل گهر سیرجان دارد که از اهمیت ویژه ای برخوردار است و هر کدام مواد معدنی خاص خود را داراست.
وی با بیان این که 15 هزار محدوده امید بخش در کشور داریم که باید تعیین تکلیف شود، افزود: از هر یک هزار محدوده امید بخش در دنیا، 25 محدوده وارد نقطه امید بخش می شود و سه محدوده به معدن تبدیل می شود.
برنا بیان کرد: در حال حاضر متوسط عمق اکتشاف در جهان 80 متر است، ولی در ایران کمتر از 20 متر است و باید به این مهم برای کشف ذخایر پنهان توجه داشته باشیم.
وی با بیان این که 2 درصد ذخایر کشور در قم وجود دارد، گفت: ذخایر منگنز، املاح و مواد معدنی غیرفلزی از جمله گچ، نمک و سولفات قم در سطح ملی شاخص است.
وی اضافه کرد: 1.37 درصد معادن فعال و سه درصد معادن غیر فعال کشور در قم وجود دارد، ولی به دلیل این که ساختمان سازی رونق آنچنانی ندارد، مصالح ساختمانی از رونق افتاده است.معاون سازمان زمین شناسی کشور گفت:مطالعات چند سال گذشته نشان می دهد حدود 10 تن ذخیره احتمالی طلا در قم وجود دارد و اگر منابع مالی تامین شود حفاری های پیش بینی شده صورت می گیرد.
وی افزود: معدن منگنز ونارچ از بزرگ ترین ذخایر کشور است که در قم قرار دارد و این استان از بهترین روش های استخراجی برای کشف این مواد استفاده می کند.
معدن منگنز ونارچ بزرگ ترین معدن تولید منگنز در خاورمیانه است که در جنوب غربی شهر قم و در محدوده بخش کهک واقع شده و راه ارتباطی از قم به آن 30 کیلومتر است.
وی اضافه کرد: این معدن هشت میلیون تن ذخیره منگنز دارد که در سال 85 تا 100 هزار تن استخراج می شد و تامین کننده کل نیاز سنگ منگنز ذوب آهن اصفهان است.
برنا به ظرفیت های دریاچه نمک نیز اشاره کرد و گفت: این دریاچه 32 میلیون تن منیزیم، 200 میلیون تن کلرید سدیم و 5.4 میلیون تن کلرید پتاسیم دارد و ارزش تخمینی املاح معدنی آن 20 میلیارد دلار است.
دریاچه نمک در ناحیه شرقی استان قم و در حد فاصل سه استان قم، سمنان و اصفهان قرار گرفته و بزرگترین دریاچه فصلی و فراشور کشور است که حدود 200 هزار هکتار وسعت داشته و یک سوم آن در محدوده جغرافیایی استان قم قرار گرفته است و دارای ساختار زمین شناختی کم نظیر شامل پوسته نمکی و حاشیه باتلاقی است.
وی با بیان این که قم رتبه نخست در بهره برداری از معادن عقیق را در کشور داراست، گفت: در این شهر 70 کارگاه تراش سنگ قیمتی و نیمه قیمتی وجود دارد و یکی از بازارهای بزرگ عرضه انواع سنگ های قیمتی با توجه به جایگاه مذهبی و زیارتی در کشور است.
** عضویت 35 هزار تن در سازمان نظام مهندسی معدن کشور
همچنین رئیس سازمان نظام مهندسی معدن کشور در این همایش گفت: 35 هزار تن عضو این سازمان می باشند که از این تعداد 70 درصد آقا و 30 درصد بانوان هستند.نادعلی اسماعیلی افزود: 10 هزار تن از این اعضا در رشته های اکتشاف و نقشه برداری نیز تایید صلاحیت شده اند.
وی اضافه کرد: سازمان نظام مهندسی معدن 13 سال سابقه فعالیت دارد و در حال حاضر در 22 استان کشور، دفتر و سازمان مستقل داریم. وی در ادامه با بیان این که بخش معدن کشور مظلوم است، گفت: در چند سال گذشته که تحریم های ظالمانه ای بر ایران تحمیل شد، بخش معدن از موفق ترین بخش های کشور در استحصال و بهره وری از ظرفیت های موجود بود.
اسماعیلی با تاکید بر نقش معدن مهم در اقتصاد کشور، افزود: در این سال ها با اکتشاف و استخراج مواد اولیه توانستیم بخش صنعت را پویاتر از گذشته پیش ببریم.
وی گفت: معدن جزو نخستین مزیت های توسعه کشور است و ذخایر بسیار زیادی از جمله کانی های صنعتی، گچ، نمک و آهک در کشور موجود است. وی افزود: به عنوان آهک ایران که شاید در داخل کشور کمتر مورد توجه است، امروز شناخته شده است و باید بیشتر در این بخش کار کنیم.اسماعیلی گفت: کانی های صنعتی ارزش افزوده دارد و قم یکی از استان هایی است که در این زمینه ها ظرفیت زیادی دارد.
وی با اشاره به لزوم توجه به ظرفیت های دریاچه نمک، گفت: متاسفانه فقط نمک از این دریاچه استحصال می شود و هنوز نمی دانیم چه مواد ارزنده ای در دریاچه نمک وجود دارد.
وی تاکید کرد: باید تا حد ممکن در این منطقه سرمایه گذاری کلان و از مواد معدنی آن به بهترین نحو استفاده شود.همایش گرامیداشت روز مهندس و معرفی ظرفیت های معدنی قم با حضور مسئولانی استانی و کشوری از بخش صنعت و معدن در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی قم برگزار و از کتاب جامع «صنعت، معدن و تجارت قم» نیز رونمایی شد.